Kalite Filtresi ve Jev
Haber botunun yayına uygun olmayan haberleri nasıl elediğini, kural skorunun nasıl hesaplandığını ve Jev editoryal değerlendirmesinin nasıl karar verdiğini ayrıntılı olarak öğrenin.
Last updated on
Ne işe yarar?
RSS ve ajans kaynakları her haberi gönderir: kısa duyurular, basın bültenleri, aynı olayın üçüncü versiyonu, sitenizin konusuyla ilgisiz haberler. Kalite filtresi bu haberleri yazı oluşturulmadan önce eler.
Elenen haber:
- Yazı olarak oluşturulmaz, taslağa veya onay listesine düşmez.
- AI yeniden yazımına gönderilmez, yani metin üretim maliyeti oluşturmaz.
- Yalnızca botun Çalıştırma geçmişi tablosunda, elenme nedeniyle birlikte görünür.
Filtre iki aşamalıdır:
| Aşama | Ne yapar? | Maliyet | Zorunlu mu? |
|---|---|---|---|
| 1. Kural skoru | Haberi uzunluk, başlık, görsel ve ajans bilgisine göre 0–100 arası puanlar | Ücretsiz, AI çağrısı yapılmaz | Filtre açıksa her zaman çalışır |
| 2. Jev değerlendirmesi | TypeSafe Jev'e haberin değerini, tanıtım olup olmadığını, yayın çizginize uyumunu ve sitede aynı olayın olup olmadığını sorar | TypeSafe API kullanımı | İsteğe bağlı |
Jev yalnızca kural skorunu geçen haberler için çalışır. Böylece açıkça zayıf haberler için Jev'e para ödemezsiniz.
Nereye gideceksiniz?
| İşlem | Yol |
|---|---|
| Filtreyi açma | Kanews → KAI Yapay Zeka Merkezi → Haber botu → botu Düzenle → Haber seçimi bölümü → Kalite filtresi |
| TypeSafe API anahtarı | Kanews → KAI Yapay Zeka Merkezi → Bağlantılar → TypeSafe (Jev) kartı |
| Elenen haberleri görme | Botun düzenleme ekranında Geçmiş bağlantısı → Çalıştırma geçmişi tablosu |
Filtre her bot için ayrı ayrı açılır. Bir botta açık, diğerinde kapalı olabilir.
Haber botun içinde hangi sırayla ilerler?
Her çalıştırmada kaynaktaki her haber aşağıdaki adımlardan sırayla geçer. Bir adımda elenen haber sonraki adımlara hiç ulaşmaz.
| Sıra | Adım | Elenirse nerede görünür? |
|---|---|---|
| 1 | Tarih aralığı dışındaysa atlanır | Geçmiş: "Tarih aralığı dışında" (ajans botlarında yalnızca kart özetinde) |
| 2 | İHA botunda "Yalnızca SonDakika = Evet" açıksa ve haber son dakika değilse atlanır | Kart özeti: "Son dakika değil" |
| 3 | Kaynaktan daha önce yazı oluşturulduysa atlanır | Yazı taslak veya onay bekliyorsa geçmiş: "Aynı kaynak (taslak/çöp) mevcut". Yayındaysa sessizce atlanır. |
| 4 | Jev bu haberi daha önce reddettiyse atlanır (bkz. Reddedilen haberler hatırlanır) | Kart özeti: "Jev reddetti". Geçmişte ilk ret nedeni kalır. |
| 5 | Metin 150 karakterden kısaysa atlanır | Geçmiş: "Metin çok kısa (150 karakter altı)" |
| 6 | Kural skoru minimum skorun altındaysa atlanır | Geçmiş: "Kalite skoru eşiğin altında" |
| 7 | Jev reddederse atlanır | Geçmiş: "Jev: …" (dört nedenden biri) |
| 8 | Hassas içerik taraması: haber elenmez, gerekirse incelemeye alınır | Yazı "İnceleme bekliyor" olarak oluşur |
| 9 | AI yeniden yazar, görsel ve kategori eklenir, yazı oluşturulur | Geçmiş: "Tamam" |
"Kart özeti", Haber botu sekmesindeki bot kartında görünen Atlananlar: … satırıdır. Son çalıştırmada her nedenden kaç haberin atlandığını sayı olarak gösterir.
Son dakika istisnası: İHA ajans botunda SonDakika = Evet olarak işaretlenen haberler 6. ve 7. adımı atlar. Son dakika haberleri kısa olabilir ve hızla yayınlanması gerekir; filtre onları geciktirmesin diye bu muafiyet vardır. Hassas içerik taraması (8. adım) son dakika haberlerinde de çalışır.
1. aşama: Kural skoru
Kural skoru, haberin "yayına hazır görünüp görünmediğini" basit ölçülerle tahmin eder. Haberin ne anlattığını anlamaz; yalnızca biçimine bakar. Bu yüzden ücretsizdir ve anında çalışır.
Skor dört parçanın toplamıdır, en fazla 100 olur.
Metin uzunluğu (en fazla 35 puan)
Standart RSS'te bot, kaynak sayfayı da açıp tam metni almaya çalışır ve en uzun metni kullanır. Ölçülen uzunluk HTML etiketleri temizlenmiş düz metindir.
| Karakter sayısı | Puan |
|---|---|
| 800 ve üzeri | 35 |
| 500–799 | 30 |
| 350–499 | 25 |
| 250–349 | 18 |
| 150–249 | 10 |
150 karakterin altındaki haberler skora hiç ulaşmaz; 5. adımda atlanır.
Başlık (en fazla 20 puan)
| Başlık uzunluğu | Puan |
|---|---|
| 40–90 karakter (ideal) | 20 |
| 25–39 karakter | 16 |
| 91–120 karakter | 14 |
| 15–24 veya 120'den uzun | 12 |
| 15 karakterden kısa | 4 |
Ardından kesintiler uygulanır:
- Başlığın tamamı büyük harfse (en az 12 harf): −8
- Başlıkta tık tuzağı ifadesi varsa ("inanılmaz", "şok", "bakın ne oldu", "bunu görünce", "sakın kaçırmayın", "!!!"): −6
Başlık puanı 0'ın altına düşmez.
Görsel ve video (en fazla 25 puan)
| Medya | Puan |
|---|---|
| 3 veya daha fazla görsel | 15 |
| 2 görsel | 12 |
| 1 görsel | 8 |
| Video varsa | ayrıca +10 |
Standart RSS'te bot yalnızca RSS ekini (enclosure) ve içerikteki ilk <img> etiketini görebilir. Bu yüzden standart RSS haberleri pratikte en fazla 1 görsel sayılır. Ajans botlarında (İHA) haberle gelen tüm görsel ve videolar sayılır.
Ajans bilgisi (en fazla 20 puan)
Bu parça yalnızca ajans botlarında (İHA) gerçek bilgiye göre hesaplanır:
| Ajans bilgisi | Puan |
|---|---|
| Son dakika işaretli | +12 |
| Kategori güçlü bir başlıkta: asayiş, gündem, siyaset, ekonomi, spor, dünya, sağlık, çevre, eğitim | +6 (yalnızca üst kategoride eşleşirse +4) |
| Şehir bilgisi var | +2 |
Standart RSS botlarında bu parça her zaman sabit 5 puandır.
Örnek hesaplar
Minimum skoru nasıl seçmeli?
Varsayılan minimum skor 60'tır. Ancak ulaşılabilecek en yüksek skor kaynağın türüne göre değişir:
| Kaynak | Pratikte ulaşılabilecek en yüksek skor | Önerilen başlangıç |
|---|---|---|
| İHA ajans botu | 100 | 60 |
| Standart RSS, görselli | yaklaşık 68 | 45–55 |
| Standart RSS, görselsiz | 60 | 35–45 |
Görsel göndermeyen bir standart RSS kaynağında minimum skoru 60 bırakırsanız, yalnızca uzunluğu 800+ karakter ve başlığı 40–90 karakter olan kusursuz haberler geçebilir. Bot "hiç haber getirmiyor" gibi görünür. Bu durumda minimum skoru düşürün.
2. aşama: Jev editoryal değerlendirmesi
Jev, TypeSafe'in editoryal karar modelidir. Metin yazmaz; yalnızca sorulan sorulara ölçülebilir cevaplar verir. Kanews bu cevapları alır ve yayınla / atla kararını kendi kurallarıyla verir. Jev'in tek başına "yayınla" deme yetkisi yoktur; karar, aşağıda anlatılan eşiklerle sizin seçtiğiniz seçiciliğe göre verilir.
Jev'e hangi bilgiler gönderilir?
- Haber başlığı
- Haber metninin ilk ~1500 karakteri
- Ajans botlarında haberin kategorisi ve şehri
- Yayın çizgisi metniniz (yazdıysanız)
- Sitenizde son 24 saatte oluşturulan en fazla 40 yazının başlığı (yayında, zamanlanmış, onay bekleyen ve taslak yazılar dahil)
Bu bilgiler TypeSafe sunucularına gönderilir. Tam haber metni, görseller ve sitenizin diğer verileri gönderilmez.
Jev'e sorulan dört soru
| Soru | Cevap ölçeği | Ne zaman sorulur? |
|---|---|---|
| Haber değeri: Bu haber genel okuyucu kitlesi olan bir Türk haber sitesi için ne kadar haber değeri taşıyor? | 0 – 3 | Her zaman |
| Tanıtım: Bu bir basın bülteni, advertorial, sponsorlu veya tanıtım metni mi? | 0 – 1 (olasılık) | Her zaman |
| Yayın çizgisi: Bu haber yazdığınız yayın çizgisine ne kadar uyuyor? | 0 – 2 | Yalnızca Yayın çizgisi alanı doluysa |
| Aynı olay: Bu haber son 24 saatteki başlıklardan biriyle aynı olayı mı anlatıyor? | Başlıklardan biri veya "hiçbiri" | Son 24 saatte en az bir yazı varsa |
Haber değeri ölçeğinin basamakları:
| Değer | Anlamı |
|---|---|
| 0 | Haber değil: rutin duyuru, dolgu, bilgi değeri olmayan içerik |
| 1 | Küçük: sınırlı ilgi, rutin yerel veya niş gelişme |
| 2 | Dikkate değer: genel okuyucunun açıkça ilgisini çeker |
| 3 | Büyük: geniş etkili, önemli veya son dakika gelişme |
Yayın çizgisi ölçeği: 0 yayın çizgisinin dışında, 1 kısmen içinde, 2 açıkça içinde.
Jev cevaplarını kesin bir sayı yerine olasılıklarla verir. Bu yüzden geçmişte "Haber değeri 1,4/3" gibi ondalıklı değerler görürsünüz. 1,4; "küçük ile dikkate değer arası, küçüğe daha yakın" demektir.
Aynı olay sorusunda, aynı konuda gerçekten yeni bir gelişme içeren takip haberleri farklı haber sayılır. Örneğin "Fabrikada yangın çıktı" sitede varken "Fabrika yangınında 3 işçi hastaneye kaldırıldı" haberi geçebilir.
Seçicilik: kararı ne belirler?
Botun ayarlarındaki Seçicilik değeri, cevapların hangi eşiğe göre değerlendirileceğini belirler:
| Seçicilik | Haber değeri en az | Yayın çizgisi uyumu en az | Tanıtım olasılığı en fazla | Kısaca |
|---|---|---|---|---|
| Esnek | 0,8 | 0,6 | %90 | Yalnızca açıkça uygunsuz haberleri eler |
| Dengeli (varsayılan) | 1,3 | 1,0 | %80 | Rutin ve değersiz haberleri eler |
| Seçici | 1,8 | 1,4 | %70 | Yalnızca belirgin haber değeri olanları geçirir |
Aynı olay kuralı seçicilikten bağımsızdır: Jev, haberin sitedeki bir başlıkla aynı olay olduğunu %70 veya daha yüksek olasılıkla söylerse haber elenir.
Ret nedenleri ve kontrol sırası
Kurallar aşağıdaki sırayla kontrol edilir. İlk tutan neden geçmişe yazılır:
| Sıra | Koşul | Geçmişte görünen neden |
|---|---|---|
| 1 | Aynı olay sitede zaten var (olasılık ≥ %70) | Jev: aynı olay zaten sitede |
| 2 | Tanıtım olasılığı eşiğin üstünde | Jev: tanıtım / basın bülteni |
| 3 | Yayın çizgisi uyumu eşiğin altında (alan doluysa) | Jev: yayın çizgisi dışında |
| 4 | Haber değeri eşiğin altında | Jev: haber değeri düşük |
Hiçbiri tutmazsa haber kabul edilir ve yazı oluşturma adımına geçer.
Geçmiş tablosunun Neden / ayrıntı sütununda Jev'in verdiği değerler de görünür. Örnek:
Haber değeri 0,9/3 · Yayın çizgisi 1,6/2 · Tanıtım olasılığı %12
Bu örnekte Dengeli seçicilikte haber, haber değeri 1,3'ün altında olduğu için "Jev: haber değeri düşük" nedeniyle elenir. Esnek seçicilikte (0,8) geçerdi.
Yayın çizgisi nasıl yazılır?
Yayın çizgisi (isteğe bağlı) alanına sitenizin neyi yayınlayıp neyi yayınlamadığını sade cümlelerle yazın (en fazla 600 karakter). Alan boşsa yayın çizgisi sorusu hiç sorulmaz.
İyi örnekler:
İzmir ve Ege bölgesi yerel haberleri, ekonomi ve spor. Magazin ve astroloji haberleri yayınlanmaz.Türkiye ve dünya ekonomisi: piyasalar, şirket haberleri, merkez bankası kararları. Spor, magazin ve asayiş haberleri yayınlanmaz.İpuçları:
- Neyi istediğinizi ve neyi istemediğinizi birlikte yazın. "Yayınlanmaz" cümleleri ret kararlarını netleştirir.
- Bölge, konu ve hedef kitle gibi somut ifadeler kullanın. "Kaliteli haberler" gibi genel ifadeler işe yaramaz.
- Üslup talimatlarını (ör. "kısa paragraflar kullan") buraya değil, Bot talimatı alanına yazın. Yayın çizgisi yalnızca hangi haberin seçileceğini etkiler, nasıl yazılacağını etkilemez.
Reddedilen haberler hatırlanır
Jev'in reddettiği bir haber 30 gün boyunca hatırlanır. Bot sonraki çalıştırmalarda aynı haberi tekrar Jev'e sormaz, doğrudan atlar. Böylece aynı haber için tekrar tekrar ücret ödemezsiniz.
Botun ayarlarını kaydettiğinizde bu botun ret hafızası temizlenir. Seçiciliği veya yayın çizgisini değiştirdiğinizde, daha önce reddedilen haberler yeni ayarlarla yeniden değerlendirilir (hâlâ tarih aralığındaysalar).
Jev çalışamazsa ne olur?
Kanews burada her zaman güvenli tarafta kalır: Jev karar veremiyorsa haberi yayınlamaz.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Jev açık ama TypeSafe API anahtarı tanımlı değil | Bot hiç haber işlemez. Geçmişte "TypeSafe API anahtarı eksik" görünür. Anahtar eklenene kadar bu durum sürer. |
| TypeSafe geçici hata verir veya beklenmeyen cevap döner | O haber atlanır ("Jev değerlendirmesi yapılamadı") ve hatırlanmaz; sonraki çalıştırmada yeniden denenir. |
| Kota veya yetki hatası gibi ciddi bir hata | O çalıştırma durur, kalan haberler sonraki çalıştırmaya kalır. |
Filtre devre dışı kalıp istenmeyen haberler yayınlanmasın diye bu davranış bilinçli olarak böyle tasarlanmıştır.
Hassas içerik koruması
Bu koruma kalite filtresinin bir parçası değildir; filtreyi geçen her haber için ayrıca çalışır. Ayar, botun İçerik ve yapay zeka bölümündeki Hassas içerik → Hassas içerikte otomatik incelemeye al seçeneğidir ve varsayılan olarak açıktır.
Haber başlığı ve metni anahtar kelimelerle taranır:
| Sinyal | Örnek ifadeler |
|---|---|
| İntihar | intihar, özkıyım, canına kıydı |
| Çocuk mağdur | çocuk mağdur, küçük çocuk, çocuk istismarı, … yaşındaki çocuk |
| Şiddet | vahşet, işkence, kanlar içinde, vahşice öldürüldü |
Eşleşme olursa haber elenmez, ancak:
- Botun yazı durumu ne olursa olsun (Doğrudan yayınla dahil) yazı İnceleme bekliyor olarak oluşturulur.
- Yazı manşet alanlarına eklenmez.
- Yazı, Onay bekleyen yazılar listesinde editörün kararını bekler.
Bu tarama basit bir kelime eşleştirmedir; haberin bağlamını anlamaz. Örneğin "intihar girişimini önleyen polis" haberi de incelemeye düşer. Amaç, hassas konuların editör görmeden yayına çıkmamasıdır.
Adımlar
1. Kural skorunu açın
- Kanews → KAI Yapay Zeka Merkezi → Haber botu sekmesine gidin.
- Botun kartındaki Düzenle'ye tıklayın.
- Haber seçimi bölümünde Kalite filtresi → Yayına uygun olmayan haberleri ele kutusunu işaretleyin.
- Minimum skor alanına bir değer girin (1–100). Kaynağınıza uygun değer için Minimum skoru nasıl seçmeli? tablosuna bakın.
- Değişiklikleri kaydet'e tıklayın.
2. TypeSafe API anahtarını girin (Jev için)
- console.typesafe.ai/keys adresinden bir API anahtarı oluşturun.
- Kanews → KAI Yapay Zeka Merkezi → Bağlantılar sekmesine gidin.
- TypeSafe (Jev) kartındaki TypeSafe API Anahtarı alanına yapıştırın ve kaydedin.
3. Jev'i açın
- Botun Haber seçimi bölümünde, kalite filtresinin altındaki 2. Jev ile editoryal değerlendirme kutusunu işaretleyin.
- Seçicilik değerini seçin. İlk kurulumda Dengeli ile başlayın.
- İsterseniz Yayın çizgisi alanını doldurun.
- Değişiklikleri kaydet'e tıklayın.
Jev seçeneği yalnızca kalite filtresi açıkken görünür ve çalışır.
4. İlk günlerde sonuçları kontrol edin
- Botu Şimdi çalıştır ile tetikleyin.
- Botun düzenleme ekranında Geçmiş bağlantısına tıklayın.
- Çalıştırma geçmişi tablosunda Atlandı satırlarının nedenlerine bakın.
- Değerli haberler eleniyorsa seçiciliği bir kademe gevşetin veya minimum skoru düşürün. Değersiz haberler geçiyorsa tersini yapın.
Hazır ayar önerileri
| Senaryo | Minimum skor | Jev | Seçicilik | Yayın çizgisi |
|---|---|---|---|---|
| İHA ile yerel haber sitesi | 60 | Açık | Dengeli | Bölgenizi ve istemediğiniz konuları yazın |
| Genel RSS kaynağı, maliyet önemli | 45 | Kapalı | — | — |
| Konu odaklı site (ör. ekonomi), karışık kaynak | 50 | Açık | Dengeli veya Seçici | Konuyu ve dışarıda kalanları net yazın |
| Çok fazla haber geliyor, yalnızca önemliler | 60 | Açık | Seçici | İsteğe bağlı |
| Aynı olay farklı kaynaklardan tekrar geliyor | Kaynağa göre | Açık | Esnek | — (aynı olay kontrolü her seçicilikte çalışır) |
Dikkat
- Jev'in ana dili İngilizcedir. Türkçe haberlerde doğruluğu daha düşük olabilir. İlk günlerde geçmişi mutlaka kontrol edin.
- Reddedilen haberler 30 gün boyunca otomatik olarak tekrar denenmez. Yanlışlıkla elenen önemli bir haberi yeniden denemek için bot ayarlarını kaydetmeniz yeterlidir.
- Jev, kural skorunu geçen her haber için bir TypeSafe isteği yapar. Minimum skoru çok düşük tutmak Jev maliyetini artırır.
- Çalıştırma başına haber sınırı yalnızca oluşturulan yazıları sayar. Elenen haberler bu sınıra dahil değildir; bot sınıra ulaşana kadar sıradaki haberlere geçer.
- Kalite filtresi son dakika muafiyeti yalnızca İHA botunda SonDakika = Evet olan haberler için geçerlidir. Standart RSS'te son dakika bilgisi yoktur.
Yanlış olduysa
- Bot hiç haber oluşturmuyor: Çalıştırma geçmişi'nde en çok görünen nedene bakın.
- "Kalite skoru eşiğin altında" çoğunluktaysa minimum skoru düşürün.
- "Jev: haber değeri düşük" çoğunluktaysa seçiciliği bir kademe gevşetin.
- "Jev: yayın çizgisi dışında" çoğunluktaysa yayın çizgisi metninizi genişletin veya netleştirin.
- "TypeSafe API anahtarı eksik" görüyorsanız Bağlantılar sekmesinden anahtarı ekleyin ya da Jev'i kapatın.
- Basın bültenleri hâlâ geçiyor: Seçiciliği Seçici yapın (tanıtım eşiği %70'e düşer).
- Aynı olay iki kez yayınlandı: Aynı olay kontrolü yalnızca son 24 saatte oluşturulan en fazla 40 yazıyla karşılaştırır. Çok yoğun sitelerde daha eski yazılar karşılaştırmaya girmez. Ayrıca bu kontrol yalnızca Jev açıkken çalışır.
- Önemli bir haber elendi: Bot ayarlarını kaydedin; bu botun ret hafızası temizlenir ve haber bir sonraki çalıştırmada yeniden değerlendirilir.
Hâlâ olmuyorsa
- Botu Şimdi çalıştır ile tetikleyin ve botun kartındaki Son sonuç ve Atlananlar satırlarını okuyun.
- Ayrıntılı kayıt için Genel ayarlar sekmesindeki Haber botu log dosyası bölümünde listelenen
*_items.jsonldosyasını inceleyin. Bu dosyada panelde görünmeyen ayrıntılar da bulunur:- Kural skoru elemelerinde haberin aldığı skor, minimum skor ve parçaların dökümü (ör.
length:18,title:16,media:8,meta:5). Hangi parçanın skoru düşürdüğünü buradan görebilirsiniz. - Jev kararlarında haber değeri, tanıtım olasılığı, yayın çizgisi uyumu ve eşleşen başlık.
- Kural skoru elemelerinde haberin aldığı skor, minimum skor ve parçaların dökümü (ör.
- TypeSafe tarafında anahtarın aktif olduğunu ve kotanızın dolmadığını console.typesafe.ai üzerinden kontrol edin.
Bu sayfa faydali oldu mu?
RSS Haber Botu
KAI haber botunu kurun; RSS veya İHA kaynağından haberleri otomatik alın, kalite filtresinden geçirin, AI ile özgünleştirin ve onaya ya da yayına gönderin.
Sesli Bülten (Haber Bültenleri)
KAI ile günün haberlerini otomatik ses dosyasına çevirip Haber Bültenleri sayfasında yayınlama adımları.